Peklat na mga Puso, Baluktot na Kapalaran

Gumalaw si Ann McBrown sa dagat ng mga estudyante na parang multo sa ilalim ng alon—hindi nakikita, hindi nararamdaman, walang pumapansin.

Ang lumaki sa Little Saints Orphanage, may mga bentahe at disbentahe. Dahil siya ang pinakaliit sa kanilang lahat, kadalasan nakakalimutan lang siya, nalalampasan, parang hindi kasama sa bilang. Pero minsan, pabor din sa kanya ’yon. Pitong buwan pa lang siya nang iwan siya sa may tarangkahan ng ampunan.

Kuwentong paulit-ulit na ikinuwento sa kanya—sobrang linaw ng detalye—kaya kaya na niyang isa-isahin, parang dasal na kabisado. Minsan, halos pakiramdam niya siya mismo ang nakakaalala. Umalis siya sa sistemang umabuso sa kanya mula pa nang matuto siyang magsalita—pagkapasok na pagkapasok niya ng disisiyete. Tinaguyod niya ang sarili niya sa kung anu-anong raket, kapit sa sideline at tulong na inaabot ng kung sinu-sino.

Halos walang tao sa pasilyo—tahimik na parang bagyong nag-aabang bago bumuhos. Dumaan si Ann McBrown na parang anino sa pagitan ng mga hilera ng lockers, nakayuko, nakalugmok ang balikat sa bigat ng panibagong araw. Umugong ang basag niyang cellphone sa palad niya—wala namang silbi. Gusto niya ’tong mga sandali—’yung walang tumitingin. ’Yung puwede siyang dumaan sa mundo na parang hangin lang.

Hindi niya siya nakita.

Hanggang sa huli na.

Hanggang sa lumiko siya at bumangga sa isang pader.

Pero hindi pader.

Isang lalaki—isang binatilyong kaedad niya o mas matanda nang kaunti.

Kumalat sa sahig ang mga libro niya. Nawalan siya ng balanse. Pumikit siya nang mariin, handa nang sumubsob—pero may kamay na sumalo sa siko niya, malamig ang kapit, walang emosyon, parang reflex lang, hindi pagtulong.

“Mag-ingat ka nga,” singhal ng lalaki, umatras pa na para bang nadumihan siya.

Tumingala si Ann—at isang bagyo ang sinalubong.

Matangkad siya. Malapad ang balikat. Ang tindig, parang sanay na sumusunod ang mundo sa gusto niya. Ang buhok niyang maitim na parang uwak ay bagsak nang magulo sa noo, at ang mga mata—malamig, kulay pilak-abuhin—sumikip sa kanya na parang isa siyang duming dumikit sa ilalim ng sapatos.

“Ako—ikaw ang bumangga sa ’kin,” sabi niya, hinihingal.

Sinipat siya nito mula ulo hanggang paa. Mabagal. Walang pakialam. May halong pandidiri.

“Hindi,” sagot niya, putol ang tono. “Kasalanan mo. Humarang ka sa daan ko.”

Kumurap si Ann. Tuwid ang likod niya. “Pasensya na po, mahal na ginoo. ’Di ko alam na pag-aari n’yo pala ’tong pasilyo,” sarkastiko niyang sabi habang tinitingnan ang kalat sa paligid.

Napatawa ang lalaki—pero walang saya. “Lahat naman, eh. Bakit hindi pati ’to?”

Bago pa siya makasagot, yumuko ang lalaki—hindi para tumulong—kundi para pulutin ang luma at gusgusing kuwaderno sa paanan niya. Binuklat-buklat niya nang parang wala lang, halos dulo lang ng papel ang hinahawakan, na para bang makakadungis sa kanya.

“Sa’yo ’to?” tanong niya, tinaasan ng kilay. “Seryoso? May gumagamit pa rin ng ganyan?”

Inabot ni Ann. Hindi niya agad ibinigay. Itinaas niya nang mataas—lagpas sa abot niya.

“Hulaan ko,” malamig niyang sabi, dumaan ang tingin mula sa gasgas na sneakers ni Ann hanggang sa nipis at kupas na sweater niya. “Scholar ka dito, ano?”

Nanginig ang panga ni Ann sa pagpipigil. “Ibalik mo.”

Ngumisi siya, saka niya lang tuluyang binitawan at inihulog sa mga kamay niya na parang may malaking pabor pa siyang ginawa. “Relax. Sinusubukan ko lang alamin kung paano nakapasok dito ang katulad mo.”

“Katulad ko?” ulit niya, naninigas ang boses.

Isang tango lang ang sagot niya. “Hindi napapansin. Walang dating. Ukay-ukay ang suot, hindi mga branded. Walang pera.”

May kumirot na init sa likod ng mga mata niya, pero hindi niya ipinahalata.

“Hindi ka kasing-importante ng iniisip mo,” sabi niya nang kalmado, saka siya sumingit at dumaan sa tabi nito.

Pero hindi ito umurong. Tinitigan lang siya nito sa parehong malamig at walang pakialam na tingin. “Tingnan natin.”

Tapos tumalikod siya at naglakad palayo, walang iniwang kahit ano—maliban sa amoy ng mamahaling kolonyang nanatili sa hangin at sa hapding dumapo, dahan-dahang lumubog, sa dibdib niya.

Hindi niya alam kung sino siya.

Hindi lang basta istorbo ang lalaking ’yon—

Siya ’yong klase ng gulo na nag-iiwan ng pasa na walang nakakakita.

At alam ni Ann, sa nanlalamig na katiyakan,

na siya ang taong ayaw na niyang makasama sa iisang lugar ulit.

Huwag na huwag—kahit sa iisang hangin.

Napabuntong-hininga siya pagdating sa locker niya—’yong buntong-hiningang parang hinugot sa pinakailalim ng pagkatao, na para bang pasan ang bigat ng buong buhay niya. Pinihit niya ang kandado at bubuksan na sana, ilalagay na ang mga libro, nang bigla siyang itinulak nang malakas mula sa likod. Napamura siya nang mahina. Ang madapa nang dalawang beses sa isang umaga—hindi niya na talaga bet.

Sumubsob sana ang katawan niya pasulong, kumabog ang puso niya—hanggang sa may dalawang maliliit na kamay na sumalo sa kanya sa tamang oras.

   Kasunod noon ang nang-aasar na halakhak—mga hiyawan at apiran nina Avirina at ng plastik niyang tropa. Ang panunuya nila, nagtalbog sa hallway na parang mumurahing pabango—maingay, peke, at imposibleng hindi pansinin.

 Hindi natinag si Ann. Hindi siya lumingon. Hindi niya sila binigyan ng kasiyahan. Alam na niya kung sino ang may gawa.

Nangilid ang panga niya habang mapait na naisip, ‘Kung hindi dahil sa mga kamay na ’yon, bumagsak na sana ako diretso sa sahig… baka nabiyak pa ulo ko. Pero sino ba’ng sasalo sa’kin, tapos handang madamay sa gulo kina Avirina at mga kaibigan niya? Wala naman akong masyadong kaibigan na gustong mag-risk nang ganito—si Judith lang.’

   Bago pa siya makalingon para magpasalamat sa sumalo sa kanya, isang pamilyar na boses ang bumasag sa ingay—mababa, at punô ng inis.

“Ann, hindi ko gets kung bakit mo hinahayaan ’yang feeling reyna at mga alagad niya. Wala ka namang ginawang masama sa kanya. Pero araw-araw, simula pa nung first day natin sa college, siya at ’yang mga malalanding ’yan, pinapahirapan ka araw-araw.”

   Saktong paglingon ni Ann, nakita niya si Judith sa likod niya—nakahalukipkip, at nagliliyab ang tingin habang tinititigan ang papalayong likod nina Avirina at ng barkada niya.

Bahagyang ngumiti si Ann at hinayaang tulungan siya ni Judith na makatayo ulit. “’Wag mo silang dibdibin. Alam mo… sa dalawampung taon ko sa mundo, mas malala na ’yong pinagdaanan ko. ’Yung ginagawa nila ngayon? Larong-bata lang. Hindi man lang ako natitinag.”

   Napasinghal si Judith, kunwaring pinagpag ang alikabok sa balikat ni Ann. “’Yan ka na naman—‘mas malala na ’yung pinagdaanan ko,’ pero hindi mo naman sinasabi kung ano ’yon. Magkaibigan tayo simula first day ng college, Ann, pero hanggang ngayon, hindi ko pa rin alam kung ano talaga ’yung pinagdaanan mo.”

Hindi nagbago ang ngiti ni Ann, pero hindi na ito umaabot sa mga mata niya. May mga kuwentong kahit gaano pa kayo kalapit bilang magkaibigan, may bahagi talagang hindi kayang kapain. “Hindi ’yon mahalaga,” malumanay niyang sabi. “Tara na, pasok na tayo. Kailangan nating magsunog ng kilay kung gusto nating may marating. Mga tulad ni Avirina? Nakalatag na ang kinabukasan nila. Mayayamang magulang. Mga kotse na pang-sosyal. Apelyidong parang ginto ang pagkakabakas. Ikaw, andiyan pa pamilya mo, pero… ang halaga ng pamilya mo, parang langgam kung ikukumpara sa kanila. Ako? Wala akong kahit sino. Itong utak lang. Kailangan nating doblehin ang kayod para kumintab.”

Pumikit si Judith na parang napipikon at umikot ang mga mata, pero sumunod pa rin sa kaibigan papunta sa lecture hall. “May punto ka, pero bwisit pa rin ako.”

Pagdating nila sa silid, nasa unahan na ang propesor—nakatukod sa podium, nakababa ang salamin sa dulo ng ilong, abala sa pagreview ng mga notes. Maingay ang lecture hall sa kuwentuhan, pero bahagyang humina nang pumasok ang dalawang dalaga.

Ramdam ni Ann ang mga titig na parang mga aspil na tumutusok sa likod niya. Sumunod ang mga pabulong-bulong, ang pamilyar na himig ng pang-aasar at panlalait—soundtrack na matagal na niyang kinakayang tiisin sa paglipas ng mga taon. Pero hindi siya natinag. Deretso siyang naglakad sa bandang likod, hila si Judith kasabay niya.

Umupo sila sa pinakahuling hanay, pinakamalayo sa kung sinu-sinong “importante.” Inilabas ni Ann ang luma niyang kuwaderno at bolpen na kupas na ang asul na tinta. Sa paligid niya, nagsisindihan ang mga tablet at makikinis na laptop na parang maliliit na siyudad na kumikislap. Pero wala ’yon kay Ann—sanay na rin siya.

Kalahati pa lang ng lecture, may biglang nag-iba sa hangin. Umusog ang pintuan na may mahinang lagitik at napahinto ang propesor sa gitna ng pangungusap.

Pumasok si Principal Deborah, ang takong niya tumitipa nang may awtoridad sa makinang na tile.

“Attention, students,” sabi niya, masyadong masigla ang boses para magmukhang nagso-sorry. “Pasensya na sa istorbo, pero may bago tayong estudyanteng sasali sa atin ngayon.”

Napatingala si Ann, halatang wala sanang pakialam, pero may kung anong kislap sa mga mata ng principal na nakakuha ng atensyon niya. Excited ang babae—parang artista ang iaanunsyo, hindi simpleng transferee. Narinig na nilang lahat ang kuwentong “may bagong lipat.” Alam ni Ann na siguradong sobrang yaman ang pinanggalingan nito kung kaya nitong mag-transfer sa kalagitnaan ng semestre, pero wala siyang ideya kung sino.

“Si Rex Radford ay na-enroll sa school natin ng kanyang ama, si Alfred Radford.”

Bumagsak ang pangalan na parang batong inihulog sa tahimik na tubig—at agad kumalat ang alon.

Sumabog ang kasabikan sa buong silid. Napasinghap ang mga babae, nagkukumahog ayusin ang buhok, plantsahin ang damit gamit ang palad, at magpahid ng lip gloss. Naghalo-halo ang tawa, bulungan, at mga kilig na tilian ng pagkakakilala. Ang mga lalaki naman, bahagyang irita—parang alam na nilang sakit ng ulo ang lalaking ’to.

Kumiling si Ann, kumurap-kurap. Parang pamilyar ang pangalan, pero hindi niya matandaan kung saan niya narinig. Lumingon siya kay Judith.

Ang kaibigan niya, inaayos ang mga kulot at muling nagpapahid ng tinted lip balm, nanginginig pa ang mga kamay.

Tumaas ang kilay ni Ann sa hindi makapaniwala. “Jud? Seryoso ka ba—ginagawa mo rin ’yung ginagawa nila?”

Napabuntong-hininga si Judith at muntik nang tapikin ang noo niya. “Hula ko, hindi mo alam kung sino ’yung bagong transferee. I mean, TV mo mas luma pa sa panahon ni Moises, kaya ’di na ’ko nagtataka, pero naman, Ann! Si Rex Radford ’yon—si Rex Radford talaga. Anak ni Alfred Radford—tech mogul, bilyonaryo, halos kalahati ng ekonomiya ng bansa, hawak. Nasa cover pa siya ng Daily magazine kahapon!”

Hindi nagbago ang mukha ni Ann. “E ano?” tanong niya.

Sumuko si Judith, bagsak ang balikat na parang gumuho ang mundo. “Naku, wala nang pag-asa sa ’yo. Suko na ’ko!”

Tumawag ulit ng katahimikan ang principal. “Lahat po, makinig at maging magalang tayo. Papasok na siya. Ipagdamdam natin sa kanya na welcome siya at parang nasa bahay lang.”

Bumukas ang pinto—at pumasok siya—at parang nag-iba ang hangin.

Siya.

’Yung parehong lalaking nakita niya sa hallway.

’Yung tumingin sa kanya na parang mas mababa siya. ’Yung humawak sa notebook niya na para bang madudumihan ang kamay niya. ’Yung sa isang tingin lang, nagawa siyang paliitin.

Lumulubog ang dibdib ni Ann. Kumalambot ang tuhod niya, sumikmura siya. Biglang lumiit ang eskwelahang ’to—at siya ang huling taong gusto niyang makita ulit.

Pero siyempre, siya nga.

Nagkataon pang siya ang bagong estudyante, at nakaaway na niya agad.

Parang sabay-sabay napigil ang hininga ng buong silid. Biglang nag-iba ang timpla ng paligid, na parang sinipsip ang hangin at pinalitan ng mas mabigat—mas kumikislap, mas nakakakuryente.

Kumurap si Ann nang dahan-dahan, walang gana. Kumapit si Judith sa braso niya.

“Huwag mong sabihin na seryoso kang ’di mo siya kilala,” sutsot ni Judith.

Tumingin si Ann sa kanya, nakakunot ang noo. “Dapat ba?”

Halos himatayin si Judith sa hindi makapaniwala. “Isa ’yan sa pinakamayamang tagapagmana sa bansa. Paparazzi, mga party, iskandalo—grabe, Ann, parang nakatira ka sa ilalim ng bato.”

Napangiwi si Ann sabay kibit-balikat. “Mas bagay: nasa ilalim ng upa. Laging atrasado.”

Dumaan ang tingin niya sa mga tao—mabagal, walang pakialam—na parang wala siyang dapat patunayan. Natagpuan ng mga mata niya ang kay Ann, pero hindi siya nagpatinag; tinalikuran niya. Para siyang perpektong balot ng kapahamakan—mga matang kulay abong parang bagyo, peklat na bahagyang nakabakas sa taas ng kilay, mga labing bihirang ngumiti pero kapag ngumiti… parang sumasayad at tumatabingi ang mundo.

Ramdam ni Ann ang bigat ng bawat hingal ng mga babae, bawat titig ng mga lalaki, bawat hindi masabing pagnanasa na umiikot sa kanya na parang mga baging.

Tinitigan siya ni Ann, hindi impressed. Hindi niya naramdaman ’yung nararamdaman ng ibang babae kapag nakikita siya.

Walang paru-paro sa tiyan.

Walang talon ng puso.

Pero ang naramdaman niya—marami—ay inis.

Kung sasabihin mong guwapo siya, parang sinabi mo lang na “basa” ang dagat. Hindi banayad ang ganda niya—matulis. Mga pisnging parang inukit sa bato, panga na parang kayang maghiwa ng salamin, manipis pero mapagpahayag na labi, at ’yung peklat sa taas ng kilay na nagpapamukha sa kanyang lumabas sa madilim na alamat.

Pero higit pa roon—’yung presensya niya.

Hindi niya kailangan humingi ng atensyon. Hindi niya kailangang pilitin; siya mismo ang atensyon.

At kusang tumutugon ang lahat. Inaayos ng mga babae ang tindig nila. Umuunat ang mga lalaki, sinusukat siya. Ang katahimikan, pilit at sobrang pagpipitagan—nakakailang.

Pinagmasdan siya ni Ann, nakasingkit ang mga mata.

Oo, attractive siya.

Oo, dala niya ’yung lakas na parang natural lang na nakahabi sa bawat hakbang.

Pero para kay Ann, wala siyang dapat ipagmalaki. Wala siyang “wow” na ikukuwento mo pa sa bahay.