ข้ามมิติมายุค80พร้อมห้องสมุดลึกลับใช้ความรู้เปลี่ยนหมุ่บ้านยากจนให้กลายเป็นตำนาน

ตอนที่ 1

ห้องสมุดคืนฝนตก

เสียงฝนกระทบกระจกดังถี่รัวไม่ต่างจากปลายนิ้วนับร้อยที่กำลังเคาะขอทางเข้าออกจากโลกภายนอก หลินเมิ่งเหยาเงยหน้าจากกองหนังสือเก่าตรงหน้า ก่อนจะทอดสายตามองออกไปยังท้องฟ้าสีดำครึ้มที่ปกคลุมเมืองทั้งเมืองไว้แน่นหนา แสงไฟถนนด้านนอกพร่าเลือนอยู่หลังม่านฝน จนดูเหมือนคืนวันนี้มีเพียงอาคารห้องสมุดกลางกับเธอเท่านั้นที่ยังไม่ยอมหลับใหล

ห้องเก็บหนังสือเก่าชั้นใต้ดินเงียบจนได้ยินแม้แต่เสียงกระดาษเสียดสีกันยามเธอพลิกหน้าเอกสารทีละแผ่น กลิ่นหมึกเก่า กลิ่นไม้ชื้น และกลิ่นฝุ่นสะสมหลายสิบปีคลุ้งอยู่ในอากาศจนชวนให้คนทั่วไปอยากรีบทำงานให้เสร็จแล้วหนีขึ้นไปชั้นบน แต่หลินเมิ่งเหยากลับรู้สึกคุ้นเคยกับบรรยากาศแบบนี้ยิ่งกว่าที่ใดในโลก

สำหรับคนอื่น หนังสือเก่าอาจเป็นเพียงของสะสม หรือไม่ก็ข้าวของล้าสมัยที่หมดคุณค่าไปแล้ว ทว่าสำหรับเธอ หนังสือทุกเล่มมีลมหายใจของตัวเอง มีร่องรอยของมือคนที่เคยเปิดอ่าน มีความคิด ความทรงจำ และชีวิตของคนอีกยุคหนึ่งซ่อนอยู่ในตัวอักษรที่เรียงรายแน่นขนัดบนกระดาษสีเหลืองซีด

หลินเมิ่งเหยาเป็นบรรณารักษ์มาได้เกือบห้าปีแล้ว ตำแหน่งไม่ใหญ่ เงินเดือนไม่มาก ชีวิตเรียบง่ายจนบางครั้งเรียกได้ว่าจืดชืด แต่เธอไม่เคยคิดจะเปลี่ยนอาชีพ แม้คนรอบข้างจะพูดเสมอว่างานแบบนี้ไม่น่าตื่นเต้น ไม่มีอนาคต และแทบไม่มีใครมองเห็นความสำคัญของคนจัดหมวดหมู่หนังสือด้วยซ้ำ

เธอเคยยิ้มรับคำพูดเหล่านั้นทุกครั้ง แล้วกลับมานั่งอยู่ท่ามกลางชั้นหนังสืออย่างเดิม เพราะอย่างน้อยในโลกของหนังสือ ทุกอย่างยังมีเหตุผล มีระเบียบ และมีความงามซ่อนอยู่เสมอ ต่อให้ชีวิตมนุษย์สับสนวุ่นวายเพียงใด หนังสือก็ยังรอให้ใครสักคนเปิดอ่านอย่างสงบเงียบ

คืนนี้เป็นเวรของเธอที่ต้องลงมาตรวจสอบหนังสือเก่าชุดหนึ่งซึ่งเพิ่งย้ายมาจากคลังเก็บร้างของห้องสมุดสาขา หนังสือหลายเล่มเปียกชื้นจนต้องคัดแยก บางเล่มปกหลุด บางเล่มขึ้นรา และบางเล่มไม่มีแม้แต่เลขหมวดให้ตรวจสอบ เธอค่อย ๆ ยกแต่ละเล่มขึ้นมาปัดฝุ่น เช็กสภาพ ลงบันทึก และจัดแยกเป็นกองอย่างมีระบบ แม้มือจะเมื่อยจนข้อนิ้วตึงไปหมด แต่สีหน้าของเธอยังคงสงบนิ่ง

ใกล้สี่ทุ่ม ขณะที่ฝนด้านนอกไม่มีทีท่าว่าจะซา เธอก็พบกล่องไม้ใบหนึ่งซุกอยู่ในชั้นล่างสุดของตู้เหล็กเก่า ตัวกล่องไม่มีป้าย ไม่มีรหัส และไม่ได้อยู่ในบัญชีรายการของที่ขนย้ายมาด้วย

หลินเมิ่งเหยาขมวดคิ้วเล็กน้อย ก่อนจะดึงกล่องออกมาอย่างระวัง ฝุ่นเกาะหนาจนต้องยกมือปัดออกหลายครั้ง เมื่อลองเปิดฝา กลับพบว่าข้างในมีหนังสือเพียงเล่มเดียว เป็นหนังสือปกแข็งสีหม่น ราวกับเคยมีสีเดิมเข้มกว่านี้ แต่ถูกกาลเวลาลบเลือนจนเหลือเพียงเงาจาง ๆ ปกหน้าไม่มีชื่อเรื่อง ไม่มีชื่อผู้เขียน ไม่มีตราสำนักพิมพ์ สันหนังสือเรียบเปล่าอย่างน่าประหลาด ที่แปลกยิ่งกว่านั้นคือ แม้จะดูเก่า แต่ตัวเล่มกลับสมบูรณ์กว่าหนังสือรอบข้างราวกับได้รับการดูแลเป็นพิเศษ

เธอพลิกดูหน้าปกในและหน้าลิขสิทธิ์ ทว่าก็ไม่พบข้อมูลอะไรแม้แต่น้อย ราวกับมีใครตั้งใจลบตัวตนทั้งหมดของหนังสือเล่มนี้ออกไป

“แปลกจริง...”เสียงพึมพำของเธอดังเบามากในความเงียบ

หลินเมิ่งเหยานั่งลงบนเก้าอี้ไม้ตัวเดิม แล้วเปิดหนังสือเล่มนั้นอย่างระมัดระวัง กระดาษด้านในหนากว่าที่คิด สีงาช้างหม่นนุ่มนวลต่อสายตา ตัวอักษรเรียงตัวสวยงามเป็นระเบียบ แต่ประโยคแรกที่ปรากฏต่อหน้าเธอกลับทำให้ปลายนิ้วที่กำลังกดหน้ากระดาษชะงักค้าง

“ความรู้มิได้เลือกผู้ยิ่งใหญ่ แต่เลือกผู้ที่เห็นคุณค่าของมัน”

หลินเมิ่งเหยากะพริบตาช้า ๆ ความรู้สึกประหลาดแผ่ซ่านขึ้นมาจากกลางอก เธออ่านประโยคนั้นซ้ำอีกครั้ง ก่อนพลิกไปหน้าถัดไป

“ผู้ใดรักษาหนังสือผู้นั้นย่อมรักษาอนาคต”

เธอเม้มริมฝีปากเบา ๆ หนังสือเล่มนี้เหมือนตำราปรัชญากึ่งนิทาน แต่ถ้อยคำทุกบรรทัดกลับมีแรงบางอย่างดึงดูดจนเธอวางไม่ลง เนื้อหาในเล่มไม่ได้เล่าเรื่องเป็นตอน ๆ หากคล้ายเป็นบันทึกกระจัดกระจายของใครบางคนที่พูดถึงห้องสมุด ความรู้ การคัดเลือกผู้คน และคำที่พูดว่าประตูอยู่หลายครั้ง

ยิ่งอ่าน เธอยิ่งรู้สึกเหมือนกำลังเดินลึกเข้าไปในทางเดินแคบมืดสายหนึ่ง ซึ่งไม่รู้ว่าปลายทางจะนำไปสู่อะไร ทว่าหัวใจกลับบอกว่าอย่าหยุด เสียงฝนยังดังสม่ำเสมออยู่ด้านนอก เข็มนาฬิกาเคลื่อนไปทีละนาทีอย่างเงียบงัน หลอดไฟเพดานส่งแสงสีขาวซีดลงบนโต๊ะไม้เก่า และเงาของเธอกับกองหนังสือทอดยาวไปบนพื้นซีเมนต์

หลินเมิ่งเหยาอ่านไปได้อีกหลายหน้า จึงเริ่มรู้สึกว่าหนังตาหนักขึ้นเรื่อย ๆ ทั้งที่ก่อนหน้านี้ยังไม่ง่วงเลยแม้แต่น้อย เธอขยับไหล่ คลึงต้นคอ และยกแก้วชาอุ่นที่เหลืออยู่ขึ้นจิบ แต่ชาเย็นชืดไปแล้ว

“อ่านอีกนิดเดียว...”

เธอบอกตัวเองอย่างนั้น หน้าถัดไปมีประโยคสั้น ๆ เขียนอยู่เพียงบรรทัดเดียว

“เมื่อผู้คู่ควรมาถึง ห้องสมุดจะเปิดทางเอง”

ไม่รู้เพราะความเหนื่อยล้าสะสมทั้งวัน หรือเพราะเสียงฝนและความเงียบรอบตัวชวนให้เคลิ้ม เธอรู้ตัวอีกที ศีรษะก็เอนลงช้า ๆ จนแตะท่อนแขนบนโต๊ะ

ภาพตัวอักษรตรงหน้าพร่าเลือนไปทีละน้อย เสียงฝนเหมือนถอยห่างออกไปทุกขณะ และโลกทั้งใบค่อย ๆ ละลายกลายเป็นความมืดอ่อนนุ่ม

กลิ่นแรกที่ลอยเข้ามาในลมหายใจไม่ใช่กลิ่นกระดาษเก่า หากเป็นกลิ่นควันฟืน ผสมกับกลิ่นดินชื้นและกลิ่นเสื้อผ้าอับบางอย่างที่ไม่คุ้นเคย

หลินเมิ่งเหยาขมวดคิ้วโดยไม่รู้ตัว ความรู้สึกแรกคือปวดเมื่อยไปทั้งตัว ราวกับนอนผิดท่ามาหลายชั่วโมง แผ่นหลังเจ็บตึง แขนขาหนักอึ้ง และศีรษะก็หนักจนแทบไม่อยากลืมตา

เธอพยายามขยับนิ้ว ก่อนจะค่อย ๆ เปิดเปลือกตาขึ้น

สิ่งที่เห็นไม่ใช่เพดานสีขาวของห้องเก็บเอกสารใต้ดิน แต่เป็นคานไม้เก่า ๆ สีคล้ำ มีรอยแตกร้าวหลายแห่ง ใยแมงมุมเกาะมุมฝ้า ลมเย็นพัดลอดเข้ามาจากช่องหน้าต่างกระดาษที่ปิดไม่สนิท ทำให้แสงสลัวของเช้าตรู่ส่องเข้ามาเป็นริ้วบาง ๆ

หลินเมิ่งเหยานิ่งไปชั่วขณะ เธอหลับตาลงอีกครั้งแล้วลืมขึ้นใหม่ แต่ภาพตรงหน้าก็ยังเหมือนเดิม เตียงที่เธอนอนอยู่แข็งและแคบกว่าปกติ ผ้าห่มหยาบกระด้างจนไม่คุ้นผิว กายที่ขยับได้ช้า ๆ นี้เองก็ดูบอบบางแปลกไป ยังไม่ทันที่เธอจะประมวลผล เสียงผู้หญิงแหลมสูงก็ดังลอดประตูไม้บางเข้ามาอย่างไม่เกรงใจ

“ยังไม่ลุกอีกหรือ จะนอนกินแรงคนทั้งบ้านถึงเมื่อไร”

ตามด้วยเสียงชายแก่ห้วนกระด้าง “วันนี้บ้านสกุลหลิวจะมาดูตัว ถ้ายังทำเป็นป่วยอีกก็อย่าหาว่าฉันใจร้าย”

หัวใจของหลินเมิ่งเหยากระตุกแรง ดูตัว? ใครดูตัว? บ้านสกุลหลิวไหน?

เธอรีบยันตัวลุกขึ้นนั่ง ความเวียนศีรษะแล่นวูบจนต้องยกมือข้างหนึ่งกุมขมับ แต่สิ่งที่ทำให้เธอชะงักยิ่งกว่าคือมือคู่นั้นไม่ใช่มือของเธอ

มันเล็กกว่า ผอมกว่า ผิวหยาบกว่า และมีรอยแดงตรงข้อนิ้วเหมือนคนทำงานหนักมานาน

หลินเมิ่งเหยาจ้องมือนั้นอย่างไม่เชื่อสายตา ขณะเดียวกัน ประตูห้องก็ถูกผลักเปิดอย่างแรง หญิงวัยกลางคนใบหน้าคมจัดคนหนึ่งเดินเข้ามา ดวงตาเต็มไปด้วยความรำคาญ

“ลุกได้ก็ดี รีบไปต้มน้ำ หุงข้าว แล้วเปลี่ยนเสื้อผ้าเสีย เดี๋ยวคนจะมาถึง”

หลินเมิ่งเหยามองอีกฝ่ายอย่างมึนงง เสื้อผ้าที่หญิงคนนั้นสวมเป็นเสื้อคอกลมสีหม่นกับกางเกงผ้าหยาบหลวม ๆ ทรงผมเรียบตึงแบบที่ไม่เคยเห็นในชีวิตประจำวันของตัวเอง มองเลยไปด้านหลัง ยังมีกำแพงดินสีซีด โต๊ะไม้เตี้ย ๆ และตู้เก่าโทรมใบหนึ่งตั้งอยู่ริมฝา ทุกอย่างจริงเกินกว่าจะเป็นฝัน

หญิงคนนั้นเห็นเธอนั่งนิ่ง ก็ทำหน้าไม่พอใจยิ่งกว่าเดิม “มองอะไร หรือจะให้ฉันลากไป”

หลินเมิ่งเหยาอ้าปากจะถามว่า ที่นี่คือที่ไหน แต่เสียงที่ออกมาจากลำคอกลับแหบเบาอย่างคนป่วยมานาน

“ฉัน...”เพียงคำเดียวเท่านั้น ภาพจำนวนมากก็พุ่งเข้ามาในหัวอย่างฉับพลัน ราวกับมีใครเทความทรงจำทั้งกองลงมาในสมองของเธอในคราวเดียว

บ้านดินหลังนี้ หมู่บ้านยากจนในชนบท

หญิงสาวชื่อซูเยว่หลัน แม่แท้ ๆ ที่อ่อนแอ พ่อเลี้ยงใจแข็ง พี่สะใภ้ปากร้ายชีวิตที่ถูกกดขี่ร่างกายที่เคยล้มป่วยและเรื่องดูตัวกับชายแก่บ้านอื่นเพื่อนำเงินมาช่วยหนี้ในบ้าน

หลินเมิ่งเหยา หรือในเวลานี้ ซูเยว่หลัน ยกมือกุมศีรษะแน่น ความหนาวเย็นพุ่งขึ้นมาตามแนวสันหลังจนปลายนิ้วชาไปหมด

เธอไม่ได้อยู่ในห้องสมุดกลางอีกแล้ว ไม่ได้อยู่ในเมืองเดิม ไม่ได้อยู่ในร่างเดิมของตัวเอง

หญิงวัยกลางคนตรงหน้าสะบัดเสียงอย่างรำคาญ “จะทำเป็นอ่อนแอให้ใครสงสาร รีบลุกไปทำงาน”คำพูดนั้นเหมือนน้ำเย็นจัดสาดเข้าหน้า ซูเยว่หลันเงยหน้าขึ้นช้า ๆ ดวงตาที่เคยพร่าเพราะสับสนค่อย ๆ นิ่งลงทีละน้อย แม้หัวใจยังเต้นแรงไม่เป็นจังหวะ แต่สัญชาตญาณบางอย่างบอกเธอชัดเจนว่า ในสถานการณ์เช่นนี้ ความตกใจช่วยอะไรไม่ได้เลย

หากนี่คือความจริง หากเธอมายืนอยู่ในชีวิตของหญิงสาวอีกคนจริง อย่างน้อยที่สุด เธอต้องตั้งหลักให้ได้ก่อน

หญิงคนนั้นเห็นเธอไม่ตอบ จึงยื่นมือเหมือนจะกระชากแขน แต่ก่อนที่ปลายนิ้วนั้นจะสัมผัสโดนตัว ซูเยว่หลันก็ขยับหลบอย่างรวดเร็วโดยไม่รู้ตัว แล้วเงยหน้ามองอีกฝ่ายตรง ๆ แววตาคู่นั้นสงบนิ่งจนหญิงตรงหน้าชะงักไป

“ฉันจะไปเดี๋ยวนี้” เธอพูดช้า ๆ น้ำเสียงยังแหบอยู่บ้าง แต่ชัดถ้อยชัดคำ “ไม่ต้องลาก”

หญิงวัยกลางคนหรี่ตาลงอย่างประหลาดใจ เห็นได้ชัดว่าไม่คุ้นกับท่าทีเช่นนี้ของซูเยว่หลัน แต่สุดท้ายก็เพียงแค่นเสียงในคอ แล้วหันหลังเดินออกไป

ประตูไม้ปิดลงดังปัง ภายในห้องเล็กกลับมาเงียบอีกครั้ง

ซูเยว่หลันนั่งนิ่งอยู่บนเตียงแข็ง หายใจเข้าออกช้า ๆ ก่อนกวาดตามองรอบห้องอย่างละเอียด คราวนี้เธอไม่ได้มองด้วยสายตาของคนตื่นตกใจ หากมองด้วยสัญชาตญาณเก่าของบรรณารักษ์ผู้เคยจัดระบบความวุ่นวายเป็นอาชีพ ห้องเล็ก ข้าวของน้อย ฐานะยากจน

เจ้าของร่างเดิมอ่อนแอ คนในบ้านไม่หวังดีและวันนี้ มีคนจะมาดูตัว

เธอเม้มริมฝีปากแน่น ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้น เรื่องหนึ่งที่ชัดเจนแล้วก็คือ ชีวิตใหม่นี้ไม่ได้เปิดทางให้เธอค่อย ๆ ปรับตัวอย่างสบาย ๆ ตรงกันข้าม มันทุ่มเธอลงมากลางสถานการณ์ที่พร้อมจะกลืนเธอทั้งเป็นตั้งแต่วินาทีแรก

ฝนข้างนอกหยุดตกแล้ว แต่ฟ้ายังหม่นมัว ราวกับโลกใหม่ที่เธอตื่นขึ้นมายังไม่คิดจะเมตตา

ซูเยว่หลันค่อย ๆ วางเท้าลงบนพื้นดินเย็นเยียบ แล้วลุกขึ้นยืนช้า ๆ แม้ร่างกายจะอ่อนแรงจนแทบโซเซ แต่ในแววตานั้นกลับมีประกายบางอย่างส่องวาบขึ้นมา ในเมื่อเธอหนีกลับไปไม่ได้

อย่างน้อยเธอจะไม่ยอมถูกใครขายไปเหมือนสิ่งของแน่และทันทีที่ความคิดนั้นชัดเจนขึ้นในใจ ลมเย็นสายหนึ่งก็พัดลอดเข้ามาทางหน้าต่าง ทำให้กระดาษเก่าแผ่นหนึ่งซึ่งสอดอยู่ใต้หมอนปลิวออกมา

ซูเยว่หลันก้มลงหยิบขึ้นดู บนกระดาษไม่มีตัวอักษรอื่นใด นอกจากประโยคสั้น ๆ เพียงบรรทัดเดียว

“เมื่อผู้คู่ควรมาถึง ห้องสมุดจะเปิดทางเอง”

เธอจ้องข้อความนั้นนิ่ง หัวใจเต้นแรงขึ้นอีกครั้ง

แล้วเรื่องราวทั้งหมด ก็เริ่มต้นขึ้นจริง ๆ ในเช้าวันนั้นเอง